Talet p? gjekk opp med 2 900 fr? 2. kvartal til 3. kvartal i ?r, som vi kan sj? i figur 1. Det svarer til ein auke p? tre prosent. Dette viser sesongjusterte tal fr? statistikken Ledige stillingar.

– Tala p? ledige stillingar har vore rekordh?ge dei to siste kvartala, det h?gaste i statistikken si historie, seier Tonje K?ber, seksjonssjef for arbeidsmarknad og l?n.

Effekten av koronakrisa inng?r ikkje i grunnlaget for sesongm?nsteret. Les meir om korleis koronakrisa blir behandla i denne statistikken nedst i artikkelen.

Auke i talet p? jobbar og nedgang i arbeidsl?ysa

Samstundes viser tal p? arbeidsforhold og l?n ein stor auke i talet p? jobbar i same periode. Tal fr? Arbeidskraftunders?kinga (AKU) viser at g?r raskt ned, og er om lag p? same niv? som f?r koronakrisa starta. Det er likevel stadig mange arbeidslause, sj?lv om arbeidsgjevarane har mange ledige stillingar.

– Ein mogleg forklaring p? utviklinga kan vere at dei arbeidss?kjande ikkje har den kompetansen som arbeidsgjevarane leitar etter, seier Tonje K?ber.

Ein nyleg publisert artikkel over tal p? arbeidsforhold og l?n viser at omtrent ein av tre jobbar blant dei som pendlar til Noreg for ? jobbe, , har forsvunne fr? 3. kvartal 2019 til 3. kvartal i ?r. Den st?rste nedgangen har kome blant yrke som vanlegvis ikkje krev h?gare utdanning.

Figur 2

Talgrunnlag for figur 2: Ledige stillingar (Statistikkbank-tabell 11587) og Arbeidskraftunders?kinga, sesongjusterte tal (Statistikkbank-tabell 07458)

Figur 2 viser utviklinga i forholdet mellom arbeidslause i prosent av (den horisontale aksa) og (den vertikale aksa), vist ved Beveridgekurva. Kvart punkt i figuren viser eit niv? p? b?de ledige stillingar og arbeidsl?yse i eit gitt kvartal. Linjene mellom punkta indikerer utviklinga over tid.

Fr? kurva ser vi tydeleg at nedstenginga etter utbrotet av korona gav eit h?gt niv? p? arbeidsl?ysa, medan prosentdelen ledige stillingar var l?gare enn vanleg. Etter kvart som tiltaka blei oppheva, har vi f?tt eit stigande niv? p? prosentdelen ledige stillingar, medan arbeidsl?ysa n?rmar seg niv?et fr? f?r koronakrisa.

Stor auke i ledige stillingar innan byggje- og anleggsverksemd

N?ringane varehandel og pleie- og omsorgstenester i institusjon hadde flest ledige stillingar totalt, med h?vesvis 9 700 og 9 500 ledige stillingar.

– Desse ligg no p? eit h?gare niv? enn f?r korona. Ogs? undervisningsn?ringa har hatt ein stor vekst i ledige stillingar dette kvartalet samanlikna med tidlegare ?r, seier Tonje K?ber.

Det har vore stor etterspurnad etter arbeidskraft i n?ringa byggje- og anleggsverksemd det siste halve ?ret. Dette er den n?ringa med st?rst andel ikkje-busette. Tal fr? arbeidsforhold og l?n viser at talet p? jobbar i n?ringa blant ikkje-busette har hatt ein stor nedgang, og dette kan v?re med p? ? forklare auken i ledige stillingar.

Koronakrisa p?verkar statistikken over ledige stillingar p? fleire vis som er viktig ? ta omsyn til n?r ein tolkar tala. I dei sesongjusterte tala har vi f?lgt Eurostat sine retningslinjer som seier at effekten av koronakrisa ikkje skal inng? i grunnlaget for sesongm?nsteret. Det inneber at vi fr? og med 2. kvartal 2020 antar at sesongm?nsteret er uendra, og at vi korrigerer for den systematiske sesongvariasjon berekna p? data f?r koronakrisa. Vi gjer dette fr? og med 2. kvartal fordi referansetidspunktet for 1. kvartal i statistikken over ledige stillingar er utgangen av februar, alts? m?naden f?r koronakrisa inntrefte.

Talet p? arbeidsforhold (jobbar), som vil seie st?rstedelen av nemnaren i prosentdelen ledige stillingar, har bevega seg mykje etter 2. kvartal 2020. S?rleg gjeld dette n?ringar som i st?rre grad har blitt ramma av dei nasjonale tiltaka for ? redusere spreiinga av koronaviruset. Ein nedgang i talet p? arbeidsforhold i perioden heng saman med oppseiingar, langvarige permitteringar (permitteringar over 90 dagar blir ikkje rekna som sysselsetting), mindre bruk av tilkallingsvikarar og f?rre nytilsettingar. Ein nedgang i talet p? arbeidsforhold f?rer isolert sett til ein auke i prosentdelen ledige stillingar, medan ein auke vil f?re til det motsette.